Yemekten Sonra Karnınız Balon Gibi Şişiyorsa Nedeni SIBO Olabilir

Yemeklerden sonra ortaya çıkan belirgin karın şişkinliği, gün içerisinde giderek artan gaz, kabızlık veya ishal gibi bağırsak sorunları çoğu zaman “Yediğim bir şey dokundu” ya da “Strestendir” denilerek geçiştirilebiliyor. Ancak uzun süre devam eden bu şikayetlerin altında SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) olarak adlandırılan, ince bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalması tablosu bulunabiliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi’nde fonksiyonel tıp üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Elif Öztürk, dengesiz beslenme alışkanlıklarının ve bazı ilaçların gereksiz ve uzun süre kullanılmasının bağırsak mikrobiyotasını olumsuz etkileyebildiğine dikkat çekti. Verilen bilgilere göre SIBO’nun toplumdaki görülme sıklığı kesin olarak bilinmese de sindirim sistemi şikayeti bulunan kişilerin yaklaşık yüzde 34’ünde, irritabl bağırsak sendromu (IBS) bulunanlarda ise yüzde 52’ye varan oranlarda SIBO tespit edilebiliyor. En Tipik Belirti Yemek Sonrası Şişkinlik SIBO, ince bağırsakta bulunan bakterilerin normal değerlerin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkıyor. Artan bakterilerin gıdaları fermente etmesi sonucunda hidrojen, metan ve bazı durumlarda hidrojen sülfür gibi gazlar oluşabiliyor. En dikkat çekici belirtilerin başında ise özellikle yemeklerden sonra karnın adeta balon gibi şişmesi ve yoğun gaz geliyor. Karın ağrısı, kabızlık, ishal, bulantı, emilim bozuklukları, vitamin eksiklikleri ve gıda intoleransı da tabloya eşlik edebiliyor. Prof. Dr. Öztürk ise her şişkinliğin SIBO anlamına gelmediği konusunda uyarıyor. Çünkü laktoz intoleransı, çölyak hastalığı, irritabl bağırsak sendromu ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları gibi birçok sağlık sorunu benzer belirtiler oluşturabiliyor. Başka Hastalıklarla Karıştırılabiliyor SIBO tanısını zorlaştıran en önemli noktalardan biri belirtilerin birçok sindirim sistemi hastalığıyla benzerlik göstermesi. Hazımsızlık, IBS, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, çölyak, gıda intoleransları, pankreas yetmezliği, paraziter enfeksiyonlar, safra asidi emilim bozuklukları ve gastroözofageal reflü gibi rahatsızlıklarda da benzer yakınmalar ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Öztürk, obezite, romatolojik hastalıklar ve Parkinson gibi doğrudan sindirim sistemi hastalığı olarak görülmeyen kronik rahatsızlıkları bulunan kişilerin de uzun süren gaz ve kabızlık yakınmalarında bir uzmana başvurmaları gerektiğini belirtiyor. SIBO Tanısı Nasıl Konuluyor? Hastanın şikayet ve bulgularının SIBO’yu düşündürmesi durumunda hidrojen ve metan nefes testlerinden yararlanılabiliyor. Hastaya şeker içeren bir solüsyon verilmesinin ardından belirli aralıklarla nefes örnekleri alınarak ortaya çıkan gaz seviyeleri değerlendiriliyor. Gerekli durumlarda endoskopik yöntemle alınan örneklerin mikrobiyolojik incelemesi de tanıda kullanılabiliyor. Prof. Dr. Öztürk, nefes testinin daha kolay uygulanabilir bir yöntem olduğunu ancak endoskopik incelemenin başka yapısal sorunların dışlanması açısından önem taşıyabileceğini ifade ediyor. SIBO’nun Arkasında Farklı Hastalıklar Olabilir Çölyak ve Crohn hastalığının yanı sıra bağırsak hareketlerini yavaşlatabilen diyabet de SIBO ile ilişkilendirilen durumlar arasında yer alıyor. Sindirim sistemi anatomisindeki değişiklikler, safra metabolizmasındaki sorunlar, mide asidi veya pankreas enzimi üretiminin azalması ve bağışıklık sistemiyle ilgili bazı problemler de ince bağırsaktaki bakteri dengesini bozabiliyor. “Antibiyotik Tek Başına Yeterli Değil” Tanının doğrulanmasının ardından bakteriyel aşırı çoğalmayı azaltmaya yönelik hekim tarafından uygun görülen tedaviler uygulanabiliyor. Bununla birlikte SIBO’ya yol açan temel nedenlerin belirlenmesi ve tedavi edilmesi de önem taşıyor. Prof. Dr. Öztürk, tedavide beslenmenin önemine dikkat çekerek, beslenme alışkanlıklarının aşamalı şekilde değiştirilmesi ve bu sürecin eğitimli bir diyetisyen eşliğinde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Dengeli ve çeşitli beslenmek, gereksiz gıda kısıtlamalarından kaçınmak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve özellikle mide asidini veya bağırsak hareketlerini etkileyen ilaçları hekim önerisi dışında uzun süre kullanmamak alınabilecek önlemler arasında gösteriliyor. Uzun süre devam eden şişkinlik, gaz ve bağırsak düzenindeki değişikliklerin ise yalnızca beslenmeye veya strese bağlanmayıp hekim tarafından değerlendirilmesi öneriliyor.