TBMM’de Yeni Disiplin Dönemi: Vekillere Maaş ve Giriş Yasağı Geliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde iç tüzük değişikliği çalışmaları kapsamında milletvekillerinin davranışlarını düzenlemeye yönelik yeni ve daha sert disiplin kuralları gündeme geldi. Kürsüde uygunsuz davranış, hakaret, tehdit ve Meclis düzenini bozacak eylemler için kademeli yaptırımların uygulanması planlanıyor. Bu çerçevede maaş kesintisi, oturumlara katılım yasağı, Meclis’ten geçici uzaklaştırma ve hatta TBMM binasına giriş yasağı gibi cezaların iç tüzüğe eklenmesi değerlendiriliyor. Yeni düzenleme çalışmaları, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un iç tüzük reformuna yönelik mesajlarının ardından hız kazandı. Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Fransa Parlamentosu’nun işleyişini inceleyen “Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu” aralık ayında milletvekillerine dağıtıldı. Raporda, yasama faaliyetlerinde komisyonların merkeze alındığı bir model önerilirken, kanun tekliflerinin ana metinlerinin komisyonlarda hazırlanması ve Genel Kurul’a sunulan raporların belirleyici rol üstlenmesi gerektiği vurgulandı. İç tüzük hazırlıklarında özellikle Fransa Parlamentosu’nda uygulanan dört dereceli disiplin sistemi örnek alınıyor. Buna göre en hafif yaptırım “uyarı ve düzene davet” olacak ve bu aşamada herhangi bir maddi ceza öngörülmeyecek. Bir üst aşamada ise tutanaklara geçen uyarı uygulanacak ve bu durumda milletvekilinin bir ay boyunca maaşının dörtte biri kesilecek. Daha ağır bir yaptırım olan kınama cezasında ise yarım maaş kesintisi devreye girecek. En ağır yaptırım ise geçici çıkarma ya da Meclis’ten uzaklaştırma olarak planlanıyor. Bu ceza kapsamında iki ay boyunca yarım maaş kesintisi yapılması, 15 birleşim boyunca Meclis çalışmalarına katılamama ve TBMM binasına giriş yasağı getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca fiilin tekrarı halinde uzaklaştırma süresinin 30 birleşime çıkarılması planlanıyor. Disiplin cezalarının Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı tarafından önerilmesi, ağır yaptırımların ise Genel Kurul onayına sunulması gündemde. Öte yandan milletvekillerinin maaş ve ödeneklerinden kesinti yapılmasına ilişkin düzenlemeler daha önce de tartışma konusu olmuştu. 2018 yılında iç tüzüğe eklenen benzer bir hüküm Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Yeni hazırlıkların, bu iptal kararının gerekçeleri dikkate alınarak yeniden şekillendirildiği ifade ediliyor. Amaç, hem Meclis’teki düzeni sağlamak hem de hukuki açıdan tartışma yaratmayacak bir disiplin mekanizması kurmak. TBMM’de planlanan bu değişikliklerle, yasama faaliyetlerinin daha saygılı, düzenli ve verimli bir ortamda yürütülmesi hedefleniyor. Özellikle son yıllarda sıkça gündeme gelen tartışmalı oturumlar ve sert polemiklerin önüne geçilmesi, yeni disiplin sistemiyle mümkün olabilecek.