Pestil'den Kazdağları İçin Uyarı: Pestisit Atıkları Havza Ölçeğinde Toplanmalı

İYİ Parti Çanakkale İl Yönetimi Tarım Politikaları Başkanı ve Ziraat Yüksek Mühendisi Bülent Pestil, Kazdağları ve Edremit Körfezi’nde pestisit kaynaklı atık kirliliğine karşı havza ölçeğinde ve katılımcı bir atık yönetimi modelinin zorunlu olduğunu vurguladı. Pestil, sorunun yalnızca çevresel değil, aynı zamanda tarımsal üretim ve toplum sağlığı açısından da kritik bir mesele olduğuna dikkat çekti. Çanakkale Ziraat Mühendisleri Odası’nda düzenlenen “Havza Ölçeğinde Katılımcı Atık Yönetiminin Geliştirilmesi İçin Eylem Planı Toplantısı”nda konuşan Pestil, pestisit ambalajlarının kontrolsüz biçimde doğaya bırakılmasının toprak, su kaynakları, gıda güvenliği ve insan sağlığı için ciddi riskler barındırdığını belirtti. Özellikle Kazdağları gibi ekolojik hassasiyeti yüksek bölgelerde bu atıkların uzun vadede geri dönüşü zor zararlar oluşturduğunu ifade etti. Toplantı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı (GEF/SGP) desteğiyle ve Yurttaşlık Derneği yürütücülüğünde sürdürülen proje kapsamında gerçekleştirildi. Proje çerçevesinde pestisit ambalaj atıklarının güvenli şekilde toplanması, geri dönüştürülmesi ve bertaraf edilmesi için uygulanabilir bir yol haritası hazırlanması hedefleniyor. “Bu sorun bireysel çözümlerle aşılamaz” diyen Pestil, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu ilkesinin sahada aktif biçimde uygulanması gerektiğini belirtti. Pestisit üreticileri, bayiler, yerel yönetimler ve kamu kurumlarının somut görev paylaşımıyla sürece dahil edilmesi çağrısında bulunan Pestil, yalnızca niyet beyanlarının yeterli olmayacağını, denetim ve sürdürülebilir finansman modellerinin de hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Toplantıda paylaşılan saha verileri ise durumun ciddiyetini ortaya koydu. Çanakkale ve Balıkesir havzasında yaklaşık 600 üretici ve 12 zirai ilaç bayisiyle yapılan görüşmeler sonucunda, ambalaj atıklarının önemli bölümünün sistem dışı yöntemlerle bertaraf edildiği ve farkındalığın düşük olduğu belirlendi. Pestil bu tabloyu “doğa için sessiz bir tehdit” olarak nitelendirdi. Proje kapsamında Gömeç’te belediye, Zirai Mücadele İlaçları Üreticileri Derneği (ZİMİD) ve özel sektör arasında pilot toplama ve geri kazanım uygulamaları için mutabakat sağlandığı da açıklandı. Pestil, bu pilot çalışmaların Kazdağları havzasının tamamına yayılması gerektiğini belirterek yerel yönetimlerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Toplantı sonunda geçici toplama merkezleri kurulması, lojistik destek sağlanması, paydaşlar arası iş bölümü yapılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi başlıklarında ortak bir eylem planı oluşturulması hedefi benimsendi. Pestil, Kazdağları’nın korunmasının siyasi değil, gelecek nesiller için ortak bir yaşam meselesi olduğunu belirterek sürecin takipçisi olacaklarını ifade etti.