HPV Aşısı ve Tarama Rahim Ağzı Kanserinde Hayat Kurtarıyor

Rahim ağzı kanseri, dünyada kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olmasına rağmen, büyük ölçüde önlenebilir bir hastalık olarak kabul ediliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Salih Taşkın, bu kanser türüne karşı en etkili iki silahın HPV aşısı ve düzenli tarama testleri olduğunu belirterek, toplumda bu konudaki yanlış bilgilerin erken korunma şansını ciddi şekilde zayıflattığını ifade ediyor. Rahim ağzı kanserinin temel nedeni olan HPV (Human Papilloma Virüsü), cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biri olarak biliniyor. Yüzden fazla tipi bulunan HPV’nin bazı türleri genital siğillere, bazı yüksek riskli türleri ise rahim ağzı kanseri gibi ciddi hastalıklara yol açabiliyor. Cinsel olarak aktif bireylerin büyük bir kısmı yaşamları boyunca en az bir kez HPV ile karşılaşıyor. Çoğu zaman bağışıklık sistemi virüsü temizleyebiliyor; ancak bazı yüksek riskli tipler vücutta kalıcı hale gelerek yıllar içinde kansere dönüşebilecek hücresel değişikliklere neden olabiliyor. Bu süreç genellikle belirti vermeden ilerliyor. Anormal kanama, ağrı ya da akıntı gibi şikâyetler çoğu zaman hastalık ileri evreye ulaştığında ortaya çıkıyor. Bu nedenle smear ve HPV testleri hayati önem taşıyor. Jinekolojik muayene sırasında yapılan bu basit ve ağrısız işlemlerle rahim ağzından alınan hücre örnekleri inceleniyor ve kanser öncüsü değişiklikler çok erken dönemde tespit edilebiliyor. HPV aşısı ise hastalık ortaya çıkmadan önce koruma sağlaması açısından büyük önem taşıyor. Aşı, rahim ağzı kanserine neden olan HPV tiplerinin yüzde 90’ından fazlasına karşı etkili bir koruma sunuyor. En ideal uygulama yaşı 9–14 yaş arası olarak kabul ediliyor; çünkü bu dönemde bağışıklık sistemi aşıya en güçlü yanıtı veriyor. Ancak daha ileri yaşlarda da aşılama yapılabiliyor. Aşı yalnızca kız çocuklarına değil, erkeklere de öneriliyor; çünkü HPV her iki cinsiyeti de etkileyebiliyor. Toplumda HPV aşısıyla ilgili birçok yanlış inanış bulunuyor. Aşının kısırlık yaptığı, sadece kadınlara yönelik olduğu ya da cinsel yaşam başladıktan sonra yapılması gerektiği gibi iddiaların bilimsel bir karşılığı bulunmuyor. Uzmanlar, aşı sonrasında bile tarama testlerine devam edilmesi gerektiğini, çünkü aşının kapsamadığı nadir HPV tiplerinin de bulunabildiğini hatırlatıyor. Erken evrede tespit edilen rahim ağzı kanserlerinde ise rahim alınmadan tedavi mümkün olabiliyor. Konizasyon veya radikal trakelektomi gibi cerrahi yöntemlerle yalnızca hastalıklı doku çıkarılarak hem kanser tedavi edilebiliyor hem de kadının ileride çocuk sahibi olma şansı korunabiliyor. Bu da düzenli taramanın ve erken teşhisin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.