Prof. Dr. Nevzat Tarhan; Makineler İnsanlaşıyor, İnsanlar Makineleşiyor"

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, NPİSTANBUL Hastanesi Yönetim Kurulu Başkanı ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, 22 Temmuz Beyin Günü vesilesiyle dijitalleşme, yapay zeka, ekran bağımlılığı ve beyin sağlığını koruma yollarına ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu. Akıllı telefonlar ve sosyal medyada saatlerce vakit geçirmenin beyni sürekli aşırı uyarıma maruz bıraktığını belirten Prof. Dr. Tarhan, bu durumun zihinsel bulanıklık olarak bilinen "beyin sisi"ne ve odaklanma sorunlarına yol açtığını söyledi. Çocuklar ve gençlerin bu risk karşısında ilk sırada yer aldığını vurgulayan Tarhan, ekran kullanımını engellemek için sadece yasak koymanın yetersiz kalacağını, çocuklara spor, sanat ve sosyal hobiler gibi gerçek alternatifler sunulması gerektiğini ifade etti. Ebeveynlere çocuklarını dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korumaları için pratik tavsiyeler veren Prof. Dr. Tarhan, ailece kaliteli zaman geçirmenin önemine değindi. Birlikte oyun oynamak, sohbet etmek ve yemek saatlerinde tüm telefonları ortak bir noktaya bırakmak gibi aile içi kuralların iletişimi güçlendireceğini söyledi. Özellikle 6 yaş altı çocukların ekrandaki içerikleri gerçek hayattan ayırt etmekte zorlandıklarını belirterek ebeveyn denetiminin şart olduğunun altını çizdi. Toplumda yaygın olan "beynin sadece yüzde 10'unun kullanıldığı" inancının bilimsel bir geçerliliği bulunmadığını ifade eden Tarhan, en basit eylemlerde dahi beynin birçok bölgesinin kolektif bir şekilde çalıştığını hatırlattı. Duyguların sanılanın aksine kalpte değil beyinde başladığını, kalbin ise yalnızca bu duygusal süreçlerin bedendeki bir yansıması olduğunu açıklayan Tarhan, sezgilerin de mistik bir olaydan ziyade beynin geçmiş deneyimleri hızlıca değerlendirmesi sonucu ortaya çıktığını belirtti. Yapay zekanın insan hayatını ve bilişsel yükünü kolaylaştırdığını ancak empati, bilinç ve duygusal derinlikten yoksun olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tarhan; "Yapay zeka bir karar verici değil, yardımcı olarak kullanılmalıdır. Makineler insanlaşıyor, insanlar makineleşiyor. Zeka ucuzladı, karakter pahalandı. Önümüzdeki dönemde karakter inşasına yatırım yapanlar kazanacak" dedi. Beyin sağlığını korumak ve yaşlanmaya bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlatmak için konfor alanından çıkılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan; her gün farklı bir güzergah kullanmak, yeni bir dil öğrenmek ve hobiler edinmek gibi küçük değişimlerin bile yeni nöron bağlantılarını tetiklediğini söyledi. Beynin gün boyu biriken atık maddeleri uyku sırasında temizlediğine dikkat çekerek kaliteli uykunun, kronik stresten uzak durmanın, Omega-3 ağırlıklı beslenmenin ve güçlü sosyal ilişkiler kurmanın sağlıklı bir beyin yapısı için vazgeçilmez unsurlar olduğunu vurguladı.