Dikkat!.. Bu Değer Ömrünüze 10–12 Yıl Ekleyebilir

Kendimizi iyi hissetmemiz gerçekten sağlıklı olduğumuz anlamına geliyor mu? Modern tıp bu soruya artık yalnızca şikâyetler, rutin kan testleri ya da dinlenme halindeki ölçümler üzerinden yanıt vermiyor. Günümüzde sağlık; ölçülebilen, izlenebilen ve geleceğe dair öngörü sunabilen fizyolojik göstergelerle değerlendiriliyor. Bu göstergeler arasında öne çıkan VO₂ Max, bireyin oksijeni alma, taşıma ve kullanma kapasitesini ortaya koyarak hem mevcut sağlık durumunu hem de uzun vadeli yaşam potansiyelini yansıtan önemli bir parametre olarak kabul ediliyor. Acıbadem Life Danışmanı ve Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Alper Karakuş, VO₂ Max’in yalnızca tek bir organı değil, tüm vücut sistemlerinin birlikte nasıl çalıştığını gösterdiğini belirterek, bunun sağlığın sürdürülebilirliğini değerlendirmede güçlü bir ölçüt olduğunu ifade ediyor. Karakuş’a göre tansiyon, kolesterol, kan şekeri ve EKG gibi testler dinlenme halindeki fizyolojiyi yansıtırken, vücudun gerçek kapasitesi ancak efor ve stres altında nasıl yanıt verdiğiyle anlaşılabiliyor. VO₂ Max, akciğerlerin oksijen alma kapasitesinden kalbin bu oksijeni ne kadar etkili pompaladığına, damarların dokulara ne ölçüde taşıyabildiğinden kasların oksijeni ne kadar verimli kullandığına kadar çok sayıda sistemi bütüncül biçimde değerlendiren bir göstergedir. Bu yönüyle sadece sporcular için değil, kendini sağlıklı hisseden ancak gizli kalp-damar riski taşıyabilecek bireyler için de büyük önem taşıyor. Bilimsel araştırmalar, düşük VO₂ Max değerlerinin hipertansiyon, tip 2 diyabet, kardiyometabolik hastalıklar ve erken ölüm riskiyle anlamlı şekilde ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, VO₂ Max’in yalnızca bir performans göstergesi değil, gelecekteki kardiyovasküler riskin güçlü bir öngörücüsü olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. VO₂ Max ölçümünde altın standart yöntem olarak kardiyopulmoner egzersiz testi öne çıkıyor. Bu test sırasında birey kontrollü şekilde efor altına alınırken kalp, akciğer ve dolaşım sistemlerinin birlikte nasıl çalıştığı objektif olarak değerlendiriliyor. Doç. Dr. Karakuş, düzenli aerobik egzersizle VO₂ Max değerinin 6–8 hafta gibi kısa sürede yüzde 15 ila 25 oranında artırılabildiğini belirtiyor. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta veya 75 dakika yüksek yoğunlukta yapılan aerobik aktivitelerin kalp atım hacmini artırdığı, kasların oksijeni daha verimli kullanmasını sağladığı ve yaşlanma sürecini yavaşlattığı ifade ediliyor. Araştırmalar, yüksek VO₂ Max değerine sahip bireylerin ortalama 10–12 yıl daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürdüğünü gösteriyor. Uzmanlara göre VO₂ Max ölçümü, henüz belirti göstermeyen bireylerde bile gizli kardiyovasküler riskleri erken dönemde saptamada önemli bir rol oynuyor ve modern koruyucu kardiyolojinin merkezinde yer alıyor.