Parkinson’dan Epilepsiye Beyin Devrimi: Hücre, Gen ve Yapay Zekâ Çağı Başladı

Acıbadem Üniversitesi, nörobilim alanındaki en güncel bilimsel gelişmeleri bir araya getiren “NeuroConnect Sinir Bilimi Günü” etkinliğine ev sahipliği yaptı. Ufuk Avrupa destekli GEMSTONE Projesi kapsamında ilk kez düzenlenen uluslararası organizasyon, genç araştırmacılar ile alanında öncü bilim insanlarını aynı platformda buluşturdu.

Etkinlik, Prof. Dr. Filiz Onat başkanlığında; Sinir Bilimi Anabilim Dalı koordinasyonunda, öğrenci kulüpleri ve araştırma gruplarının iş birliğiyle gerçekleştirildi. Programda beyin ağları, nörodejeneratif hastalıklar, hücre ve gen tedavileri, yapay zekâ ve büyük veri uygulamaları gibi kritik başlıklar ele alındı.

“Beyni artık ağlar üzerinden okuyoruz”

Prof. Dr. Filiz Onat, modern nörobilimin beynin tek tek bölgelerinden ziyade, birbiriyle sürekli iletişim hâlindeki ağ yapıları üzerinden değerlendirildiğini vurgulayarak, bu yaklaşımın öğrenme, hafıza ve duygudurum bozukluklarının anlaşılmasında çığır açtığını ifade etti.

Fonksiyonel görüntüleme teknikleri ve yapay zekâ destekli veri analizlerinin, sağlıklı ve hastalıklı beyin arasındaki farkları daha erken ve hassas biçimde ortaya koyduğunu belirten Onat, “Yapay zekâ, beynin yerini almak için değil; beynin karmaşıklığını çözebilmemiz için güçlü bir araçtır” dedi.

Parkinson’da hücre ve gen tedavisinde yeni umut

Sempozyumun dikkat çeken konuşmacılarından Lund Üniversitesi’nden Prof. Dr. Deniz Kırık, Parkinson hastalığında hücre ve gen tedavilerindeki son gelişmeleri paylaştı.

Kırık, etik ve teknik zorluklar nedeniyle fetüs kaynaklı hücreler yerine günümüzde kök hücre temelli tedavilere odaklanıldığını belirterek, önümüzdeki 3–5 yıl içinde yüksek potansiyelli hücre preparatlarının klinik kullanıma girebileceğini söyledi. Ayrıca Parkinson’da kullanılan gen tedavilerinin şu ana kadar ciddi bir güvenlik sorunu yaratmadığını vurguladı.

Nadir hastalıklar, yaygın hastalıklara ışık tutuyor

University College London’dan Dr. Rauan Kaiyrzhanov ise nadir nörolojik hastalıkların genetik kökenine yönelik çalışmaların, yaygın hastalıkların tedavisine de yön verdiğini ifade etti.

Yaklaşık 1.000 aile üzerinde yapılan analizlerde 100’e yakın yeni hastalık geninin tespit edildiğini belirten Kaiyrzhanov, bu keşiflerin epilepsi, obezite, diyabet, kanser ve nöropatik ağrı gibi birçok alanda tedavi yaklaşımlarını dönüştürdüğünü söyledi.

Genetik dizileme çağında nörobilim

Uzmanlara göre her yıl yaklaşık 300 yeni hastalık geni keşfediliyor. Üçüncü ve dördüncü nesil genetik dizileme teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla, bugün çözülemeyen pek çok nörolojik hastalığın mekanizmasının aydınlatılması ve kişiselleştirilmiş tedavilere geçilmesi bekleniyor.

Etkinlikte öne çıkan ortak mesaj ise netti:
Nörobilimin geleceği; hücre, genetik ve yapay zekânın birlikte çalıştığı kişiye özel tedavi dönemine doğru ilerliyor.