Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Nevzat Tarhan, yapay zekânın insan hayatındaki etkilerini tehditleri ve fırsatlarıyla birlikte değerlendirdi. Yapay zekânın matbaa ve elektrik kadar dönüştürücü bir güce sahip olduğunu belirten Tarhan, bu teknolojinin özünde nötr bir araç olduğunu, kullanım amacına göre insanlığa fayda da zarar da verebileceğini vurguladı.

“Bıçak gibi, amacında kullanırsan ekmeği kesersin; yanlış kullanırsan öldürürsün” benzetmesini yapan Tarhan, yapay zekânın da benzer bir etkiye sahip olduğunu ifade etti. Yapay zekânın özellikle psikoloji alanında kontrolsüz kullanımının ciddi riskler barındırdığını söyleyen Tarhan, psikolojik olarak kırılgan bireylerin bu teknolojiyi yanlış bir danışman gibi kullanmasının intihara varan sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Yapay zekânın empati, niyet okuma ve duygusal rezonans yeteneklerine sahip olmadığını vurgulayan Tarhan, beynin sosyal becerilerinden sorumlu olan ayna nöronların yapay zekâda bulunmadığını belirtti. Bu nedenle yapay zekânın, insanın duygusal dünyasını doğru okuyamadığını ve özellikle depresyon, kaygı bozukluğu ve yalnızlık yaşayan bireylerde zihinsel yanılgılara yol açabildiğini ifade etti. Tarhan, literatürde “yapay zekâ psikozları” olarak adlandırılan vakaların yayımlanmaya başladığını da aktardı.

Dijital bağımlılık konusuna da değinen Prof. Dr. Tarhan, yapay zekâ ve dijital platformların beyindeki dopamin mekanizmasını tetikleyerek bağımlılık döngüsü oluşturduğunu söyledi. Dopaminin “arzu hormonu” olduğunu belirten Tarhan, sürekli dijital uyarana maruz kalan bireylerde haz eşiğinin yükseldiğini ve bunun kumar bağımlılığına benzer davranışlar doğurabildiğini kaydetti.

Yapay zekânın insan ilişkileri üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Tarhan, “yankı odası yanılgısı” ve “yalnızlık paradoksu” kavramlarına vurgu yaptı. Dijital ortamda çok sayıda yüzeysel ilişki kurulmasına rağmen derin ve anlamlı bağların zayıfladığını belirten Tarhan, bunun kaygı ve depresyonu artıran küresel bir sorun haline geldiğini söyledi.

Eğitim ve sağlık alanında yapay zekânın doğru kullanıldığında büyük fayda sağladığını belirten Tarhan, Üsküdar Üniversitesi ve NPİSTANBUL Hastanesi bünyesinde yapay zekâ destekli tanı sistemlerine yönelik patentler aldıklarını açıkladı. Yapay zekânın kişiye özel tedavilerde hekimlere güçlü bir destek sunduğunu, ancak son kararın mutlaka insanda olması gerektiğini vurguladı.

Gençlerin yapay zekâ karşısında daha kırılgan olduğuna dikkat çeken Tarhan, beyin gelişiminin yaklaşık 22 yaşında tamamlandığını belirterek, bu yaş grubundaki bireylerin yapay zekâyı bilinçsizce kullanmasının daha yüksek risk taşıdığını ifade etti.

Sözlerini “Yapay zekâ asistanımız olmalı, kaptanımız değil” diyerek tamamlayan Prof. Dr. Tarhan, teknolojinin insanı yönetmediği, insanın teknolojiyi yönettiği bir anlayışın hayati önem taşıdığını vurguladı.