Çocukluk çağında gelişen eklem ağrıları, dünyada ve Türkiye’de oldukça sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer alıyor. Yapılan çalışmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10–20’si yaşamlarının bir döneminde eklem ağrısı yaşıyor. Her ne kadar bu ağrıların en sık nedeni “büyüme ağrıları” olsa da, bazı durumlarda altta yatan iltihaplı romatizmal hastalıkların ilk ve en önemli belirtisi olabiliyor.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Çocuk Romatolojisi Uzmanı Ferhat Demir, eklem ağrısına şişlik, sabahları tutukluk, topallama ya da hareket kısıtlılığı eşlik ediyorsa “büyüme ağrısıdır, geçer” diye beklenmemesi gerektiğini vurguluyor. Demir, bu tür bulguların varlığında vakit kaybetmeden çocuk romatolojisi uzmanına başvurulmasının büyük önem taşıdığını belirtiyor.

Tedavi edilmezse kalıcı hasar riski

Eklem içinde gelişen iltihaplanma durumu genel olarak “artrit” olarak adlandırılıyor. Çocuklarda en sık görülen kronik artrit nedeni ise “jüvenil idiopatik artrit” olarak bilinen iltihaplı eklem romatizması. Bebeklikten ergenliğe kadar her yaşta ortaya çıkabilen bu hastalıklarda genetik yatkınlık, bağışıklık sisteminin düzensiz çalışması ve bazı enfeksiyonlar tetikleyici olabiliyor.

Doç. Dr. Ferhat Demir, eklem içindeki iltihabın zamanında tedavi edilmemesi durumunda eklem zarı ve çevre dokularda geri dönüşü olmayan hasarlar gelişebileceğine dikkat çekiyor. Tedavinin gecikmesi halinde kalıcı şekil bozuklukları, yürüme güçlüğü ve büyüme çağındaki çocuklarda bacak boyu farkı gibi ciddi sorunlarla karşılaşılabildiğini ifade ediyor.

Bu belirtiler varsa gecikmeyin

Uzmanlar, eklem ağrısına aşağıdaki bulgulardan biri ya da birkaçı eşlik ediyorsa zaman kaybedilmemesi gerektiğini belirtiyor:

Eklem üzerinde şişlik

Sıcaklık artışı veya kızarıklık

Özellikle sabahları belirgin tutukluk

Topallama veya yürüyüşte bozulma

Ağrı nedeniyle oyun ve günlük aktivitelerden kaçınma

Büyüme ağrısı ile romatizma arasındaki fark

Büyüme ağrıları genellikle akşam ya da gece ortaya çıkıyor, eklemde şişlik ve kızarıklık görülmüyor ve çocuk sabah rahat uyanıyor. İltihaplı romatizmal hastalıklarda ise ağrı sabah saatlerinde daha belirgin oluyor; şişlik, sıcaklık artışı ve sabah tutukluğu tabloya eşlik edebiliyor.

Erken tanı ile sağlıklı bir gelecek mümkün

Tanının; ayrıntılı muayene, kan testleri ve gerektiğinde ultrason ya da MR gibi görüntüleme yöntemleriyle konulduğunu belirten Doç. Dr. Ferhat Demir, günümüzde uygulanan modern ve hedefe yönelik tedaviler sayesinde çocukların ağrısız, hareketli ve tamamen sağlıklı bir yaşam sürebildiğini ifade ediyor. Uzmanlara göre bunun temel şartı ise ebeveyn farkındalığı ve erken dönemde doğru tedaviye başlanması.