DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Murat CEVAHİR
Murat CEVAHİR
Giriş Tarihi : 17-03-2017 00:00

Eski Türklerde Tanrı İnancı

Orta Asya'nın uçsuz bucaksız bozkırlarında yaşayan atalarımızın dini, Gök Tanrı = Kök Tengri inancıdır. Eski Türkçe'de Tanrı sözcüğü Tengri biçiminde söylenirdi ve bugünkü Tanrı, Allah kavramlarımızın karşılığı idi (ayrıca Tengri kelimesi, gök anlamına da gelirdi). Eskiden Kök olarak söylenen gök sözcüğünün ise Eski Türkçe'de üç anlamı vardı: Biri bugünkü kullandığımız anlamı ile gök, gökyüzü; biri, yine bugünkü kullandığımız anlamı ile mavi renk; biri de, bugün kullanmadığımız anlamı ile ulu, yüce, kutsal. İşte Kök Tengri/Gök Tanrı deyiminde geçen kök/gök sözünün taşıdığı anlam ulu, yüce, kutsal'dır. Buna bağlı olarak da, Kök Tengri/Gök Tanrı deyimi Ulu Tanrı, Yüce Tanrı, Büyük Allah anlamlarına gelir ve bugün kullanılan Allâh-u Teâlâ kavramını karşılar. Söz konusu olan tek bir yaratıcı Tanrı ve bu tek Tanrı'ya yapılan saygı dolu bir sesleniştir.

           Zaten Eski Türklerin kendi öz inançları, tek ilahlılığa dayanır. Tarihin hiçbir döneminde Türklerin öz dininde birden çok Tanrı olmamıştır. Bugüne değin yapılan arkeolojik araştırmalar da bunu desteklemektedir. Eski Türklerden kalan arkeolojik buluntularda ilah yontularına ve putlara rastlanmamıştır. Tabii ki, din değiştirip de başka dinlere geçen ve Eski Türklerin milli dini olan Gök Tanrı dininden ayrılanlardan kalan put ve ilah yontuları konu dışıdır. Çünkü bu ürünler, Gök Tanrı dininin kapsamı dışında oluşturulmuş nesnelerdir. Putçulukta putların, temsil ettikleri varlıkların manevi gücü ile dolu olduklarına inanılır; ama, Eski Türklerde manevi gücün biricik kaynağı Tanrı'dır. Eski Türkler, tüm evreni içeren tek ve ulu yaratıcı Gök Tanrı'nın yontusunu hiçbir zaman yapmamışlardır.

           Konuya dilbilim açısından bakarsak da aynı sonuca ulaşırız. Eski Türklerden kalmış yazılı eserlerde,Tengri/Tanrı kelimesinin çoğul ekinin getirilmeden hep tekil biçimde kullanıldığı görülür. Çünkü, Eski Türk düşüncesinde Tanrı tektir ve birden çok Tanrı düşünülemez; buna bağlı olarak da Tanrı'lar/Tengri'ler kelimeleri Türk kültüründe yer almamıştır.

           Konuya tarihi ve yaşanmış bir kanıt olarak İbn-i Fadlan'ın anlattıkları gösterilebilir. İbn-i Fadlan 10.yy.da Oğuz Türklerini halifenin elçisi sıfatıyla ziyaret eder. Daha o zaman Türkler Müslüman değildir. İbn-i Fadlan'ın anlattığına göre, o çağlarda Türkler haksızlığa uğradıklarında ya da bir zorlukla karşılaştıklarında başlarını yukarı kaldırıp Bir Tengri demektedirler. İlginçtir ki aynı gelenek bugün de sürmektedir. Bugün de Türkler haksızlığa uğradıklarında benzer biçimde, "Yukarıda Allah Var" derler. Ayrıca Ebu Dulaf da (10.yy) Oğuzlarda put bulunmadığını kaydetmektedir. 13.yy. Uygur Türkleri de Tanrı'nın, insan yada başka herhangi bir varlık biçiminde tasvir edilemeyeceğini söylemekte idiler. Bunlardan dolayı, Eski ve milli Türk inancında putçuluk yer almamış, putları korumağa yönelik tapınaklar da yapılmamıştır.

           Gök Tanrı'nın özelliklerinden söz etmek gerekirse şunlar söylenebilir: Öncelikle tektir, eşi ve benzeri yoktur. Yaratıcıdır; bilinen ve bilinmeyen her şeyi O yaratmıştır. Savaşlarda Tanrı'nın iradesi ile zafere ulaşılır. Buyurur, iradesine uymayanları cezalandırır. İnsanlara kut ve ülüg (kısmet) bağışlar ama bunları layık olmayanlardan geri alır. Canlılara yaşam verir. Ölüm onun iradesine bağlıdır. Varlıklara yaşam verdiği gibi, dilediğinde de onu geri alır.

           Geç devirlerde Türkler arasında yayılan şamanlık Türklerin Gök Tanrı inancına dokunamamıştır. Şamanizm hakkında araştırmaları bulunan M.Eliade, Ulu Tanrı söz konusu olduğunda şamanlığın adeta sırıttığını söyler. Yakut Türkleri'nde Gök Tanrı kavramının karşılığı olan Tangara Kayra Han ile şaman pek meşgul olmaz. Zaten şamanlık, Eski Türklerin dini değildir. Türkoloji ile ilgili araştırmaların Altay Türkleri arasında başlamasından ve Altay Türkleri'nin de şaman olmasından dolayı şamanlık, Türklerin eski ve esas dini sayılmıştır ama Altay Türkleri'nin yoğun dış etkiler yaşadığı ve Eski Türklerde şamanizmin bir din inancı olarak yer almadığı göz ardı edilmektedir. Gök Tanrı inancının esasları, eski Çin ve başka kayıtlardan, Orhun Yazıtları ile öteki Eski Türkçe belgelerden az çok belirlenebilmektedir. Büyük Hun İmparatorluğu Kağanı Oğuz Han (Mete), MÖ 176 yılında Çin imparatoruna göndermiş olduğu mektubunda kendisini tahta Gök Tanrı'nın çıkardığını, zaferlerini Gök Tanrı'nın yardımıyla kazandığını belirtmektedir. Yine Büyük Hun İmparatorluğu kağanlarından olan Künçin (MÖ 160-126), MÖ 133'te Çin imparatorunun Ma-i'de kendisine hazırladığı tuzaktan kurtulunca ''Tanrı takdir buyurduğu için kendini koruyabildiğini'' söylemiş, bir başka başarısının ardından da ''Başarısının Tanrı'nın işi'' olduğunu belirtmiştir. 328 yılında başka bir Türk hükümdarı kazandığı zafer üzerine kollarını göğe kaldırarak ''Ey Gök Tanrı, Sana şükürler olsun'' diyerek Tanrı'ya şükretmiştir. Batı Avar Kağanı da, Bizans ile yaptığı bir antlaşmada Gök Tanrı adına and içmiştir. Göktürklerin savaştan önce zafer için Tanrı'ya dua ettiklerini belirten Çin kaynaklarına göre, Tardu Kağan 590 yılında bir savaştan önce atından inerek Tanrı'ya yakarmıştır.

          Göktürklerden kalan Orhun Anıtları'na göre Tanrı, evrenin ilk nedenidir, yani yaratıcısıdır. Göktürklerin bir kağanlık kurması O'nun isteği ile olmuş, Türk milletine kağanını O vermiştir. Yani, yazıtlara göre Tanrı, Türk milletinin yaşamı ile yakından ilgilenmektedir.

          Türklerde Gök Tanrı'nın çok eski çağlardan beri tek bir ulu varlığı temsil ettiğine dair birçok kanıt vardır. Tanrı, Eski Türklerde manevi tek büyük kudret idi. Bizanslı tarihçi Simokattes, Göktürklerin yir-sub'lara (yer-su'lar; ırmak, dağ, orman vb doğa varlıkları) saygı gösterdiklerini ama yalnızca yerin göğün yaratıcısı bildikleri tek bir Tanrı'ya taptıklarını bildirmektedir. 790 yıllarında Tiflis'li St.Abo, Hazar Türkleri'nin tek bir yaratıcı Tanrı tanıdıklarını söylemiştir. Yine Hazar İmparatorluğu'nun kağanı, Hıristiyanların teslis'e (Tanrı'yı üçleme) inanmalarına karşın kendilerinin tek bir Tanrı'ya inandıklarını kaydetmiştir.

          ''Tanrı'' sözcüğü, bütün Türk şive ve lehçelerinde ortak olarak vardır. Türkçe'nin temel sözcüklerindendir. MÖ'ki Çin yıllığı Shi-ki'de, Büyük Hun İmparatorluğu Kağanı Oğuz Han (Mete) nedeni ile anılan Türkçe Tengri/Tanrı sözcüğü Çince'ye ''T'ien'' olarak geçmiştir (Çinliler, Orta Asya'daki Tanrı Dağları'na bu yüzden T'ien-Şan derler). En aşağı 2500 yıllık bir geçmişi olan öz Türkçe Tanrı kelimesi, Moğolca ile birlikte kimi Asya dillerine de yerleşmiştir. Ayrıca Eski Sümer dilinde Tanrı kavramının karşılığı olarak kullanılan Dingir/Tingir sözcüğünün de Tengri sözcüğü ile bağlantısı olmalıdır.

          Eski Türklerde Gök Tanrı'ya kurban olarak hayvan kesilirdi. Kurban olarak koç ve aygır geçerliydi. Türklerde insan kurban etme gibi vahşi uygulamalar bulunmadığı gibi, egemen oldukları yerlerde de bu gelenekleri kaldırmağa çalışmışlardır. En makbul kurban olan at kemiklerine Eski Türk mezarlarında sıkça rastlanır.

Eski Türklerde Üç Büyük Din Töreni Vardı:

          1) İlkbaharda kağan ve ülke ileri gelenlerinin de katılımı ile ata mağarasında yapılırdı. Bu mağara, Bozkurt/Ergenekon Destanı'ndaki Bozkurt'un son yaralı Türk'ü kaçırıp saklamış olduğu mağaradır. Bu mağara kesin olmayan tahminlere göre Turfan (Kao-çang) Dağları'nın (Altaylar'da) kuzeyindedir. Burada ataların ruhuna kurbanlar kesilirdi.

          2) Haziran ayında Tamır ya da Ongin ırmaklarının kıyısında Gök Tanrı adına yapılırdı. Bu törende tek yaratıcı olarak düşünülen Gök Tanrı'ya aygır kurban edilirdi.

          3) Güzün Tailin'de, kutsal sayılan yir-sub'lar (yer-sular; doğa varlıkları, bir tür ermiş, evliya inancı) için yapılırdı.

          Sonuç olarak söylemek gerekirse, Eski Türklerde inanılan ancak tek bir Tanrı vardır ve bu Tanrı'ya, saygı ifadesi olarak yüce Tanrı anlamında Kök Tengri/Gök Tanrı denilmiştir.

NELER SÖYLENDİ?
@
Murat CEVAHİR

Murat CEVAHİR

DİĞER YAZILARI Neoconların Minyatür Osmanlısı.. TÜRKÇELEŞTİRİLMİŞ DİN DİLİ KRALIN SOYTARILARI... Türk Eğitimine Vurulan Kilit TÜRK TANRI'YI KORUSUN...!!! Türk Geni Nedir? Türk Genleri Nelerdir? Türk Haplogrupları Nelerdir? (G, I, J1, J2, L, N, O, Q, R1a, R1b) DEVŞİRME ZİHNİYETİ DEVAM EDİYOR KİMLER MİLLİYETÇİ VE VATANSEVER OLAMAZLAR... TÜRKİYELİLER! 29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI ANISINA TÜRKLERİN SON BAŞBUĞU M.KEMAL ATATÜRK ... Türkiye’nin Milli Para’sı yok ANADOLUDA KAYBOLAN GAYRİTÜRKLER...!! Ben Bir TÜRKÜM !... TÜRKLER NASIL MÜSLÜMAN OLDU... ÇOK ŞÜKÜR TÜRKİYE SÖMÜRGE OLMADI,YOKSA...!!! MEVLANA'NIN TÜRK DÜŞMANLIĞI ve BİAT KÜLTÜRÜ ROTARY, LIONS ve MASONLAR Anunnaki'ler (Anunnaku) DEVE BİR GİRERSE.. Laiklik Dinsizlik midir? YALAKA KOYUN, KASABIN KESKİN BIÇAĞINI ÖVERMİŞ. BİR ÜLKE İÇERDEKİ İŞBİRLİKÇİLERLE NASIL ÇÖKERTİLİR! Yeşeren Zehir: Osmanlıcılık İSLAMCILIK VE KÜRTÇÜLÜĞE KARŞI TÜRKÇÜLÜK TÜRK TARİHİNE BAKIŞIMIZ NASIL OLMALIDIR ACELE EDİN ve DEFOLUP GİDİN! ARAP/EMEVİ MİLLİYETÇİLERİ 79 yıllık gaflet uykusu ve sorumluları Atatürk ve Maya Medeniyetleri 15 TEMMUZ’U ANLAMAK! 15 TEMMUZ DARBESİ(!) SAÇMALIĞI 15 TEMMUZ DARBESİ(!) SAÇMALIĞI MİLLİ SİYASET BİZ YENİ BİR ÜLKE KURACAĞIZ TEMEL SORUNUMUZ TÜRKİYE’ YE VE TÜRK ULUSUNA İHANET VE MELANET GÖSTERGELERİ TÜRKLER NEDEN İSLAM’A DİRENDİLER? BİZ, TÜRK’LER KENDİMİZİ TANIYORMUYUZ ? Siyaset meydanı’ndan siyaset pazarına… Gagauzlar: Gök Oğuz’dan Hristiyan Türkler Tengricilikte Oruç Tengricilikte Oruç İbadeti Milleti koruyan zırhlar yok ediliyor MODERN ZAMAN KÖLELİĞİ GÖK TANRI,KÖK TENGRİ,TENGRİCİLİK YADA TENGRİZM BEDENİMİZDEKİ HÜCRELERİ NASIL TESLİM ALDILAR? BİZ NASIL BU KADAR TEPKİSİZ TOPLUM OLDUK? YA DA NASIL VE NEDEN GENLERİMİZLE OYNUYORLAR? Kılavuzu emperyalizm olanın başı beladan kurtulmaz Tüm dünya alfabelerinin kökeni `TÜRK´ alfabesidir.! Göktürk Alfabesi Göktürk Alfabesi SİZLER HANGİ İSLAM'A İNANIYORSUNUZ? TOPLUM PSİKOLOJİSİNİ YÖNLENDİRMEK AKP'nin TÜRKİYE'yi BÖLME PLANI... BESMELE,HAMDELE VE SALVELE İLE SIFIRLANAN TÜRKİYE VE İSLAM... ÜLKÜCÜLÜK VE TÜRKÇÜLÜK 3 MAYIS 1944 TÜRKÇÜLÜK GÜNÜ Kayın Ağacının Türk Mitolojisindeki Yeri Biat Kültürü ve Günümüze Yansımaları Türk oğlu, Türk kızı Türklüğünü koru! Gök Tanrı'nın Özellikleri (Tengri) MİKROPLAR DEVLETİN TEPESİNE NASIL YERLEŞİR? Türkçülüğün Doğuşu Devlet; sen milletten aldığın bu vergiyi ne yaptın? SON YÜZYILIN EN BÜYÜK İTİRAFLARI ‘Hayır’ aklı temsil eden uygarlık, ‘Evet’ ise akılsızlığın sembolü biatçılıktır YÖRÜKLER - KÖKENİ VE TARİHÇESİ KÜRT ALEVİ YOKTUR ALEVİLER ÖZ BE ÖZ TÜRKTÜR... AKP ADINA İTİRAF: BAŞKANLIK TÜRK KAVMİNE GÖNDERİLEN PEYGAMBER... Geçmişten Günümüze MÜTAREKE BASINI ve ALİ KEMAL’ler… TÜRKÇÜLÜK VE SİYASET Başkanlığa EVET(!) TÜRKİYE'DE TÜRK OLMAK (2) TÜRKLER ASİMİLE EDİLMEK İSTENİYOR TÜRKİYE'DE TÜRK OLMAK ÜMMETÇİ – KÜRTÇÜ DAYANIŞMASI Türkiye kendisine son formatı mı atıyor? Kokuşmuş Kapitalizmin ,Kokuşmuş Medyası Evet şovu için Türkiye’yi aşağılatanlar! TÜRK IRKÇILIĞI TÜRKİYENİN İTİBARI SIFIRLANDI... TÜRKÇÜLERİ VE TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNİ AŞAĞILAYAN ALÇAK KRİPTO DÖNME VE NAYLON ETNİK KİMLİKLİLER. Laiklik Fransız değil Türk icadı AMAZON KADINLARI TÜRKTÜ! SÜMERLER…Tarih Türklerde başlar TIKANDI BABA!.. TÜRKİYE ‘YUMUŞAK İŞGAL’ ALTINDA AYYAŞ CIA ve Türklerin genetik şifreleri! Tengricilikte Oruç Dinlerin Ortaya Çıkışına İlişkin Bir Tez: Kleptokrasi Gök Tanrı İnancında İbadetler (Tengricilik'te İbadetler) TÜRKİYE'Yİ KİM SATIN ALIYOR? Ayvacık Depreminden Ne Anlamalıyız? EKONOMİ ÇOK ZORDA DEVLET BİR MİLLETİN GENETİK MİRASIDIR HANGİ REFARANDUM? Son Asırların Acı Gerçeği: Ümmetçi Tuzakları NOSTALJİ... TENGRİCİ TÜRKİYE Atatürk sebataistmidir ? ve Atatürk Mason mudur? NURCULUK DENEN SAYIKLAMA Anadolu Türklerinin Orta Asya Türkleri ile Genetik Benzerlikleri 'Türkler Yüzlerce Yıldır Kendinden Olmayanların Yönetiminde! Devlet Bizim,Ya İktidar?' Yecüc ve Mecüc Türklerdir TÜRK IRKI AK-BABALAR!!! Eski Türk İnancının Adlandırılması Sorunu SEMAVİ DİNLER ASLINDA TENGRİCİLİKTİR SEMAVİ DİNLERİN SÜMER MİTOLOJİSİ OLDUĞU GERÇEĞİ Bozkurt mu? Mankurt mu? Neoconların Minyatür Osmanlısı Osmanlı Türk'mü? Şamanizmden günümüze uzanan ve hala uygulanan Türk adetleri! KÜRESEL SALDIRI: ÖZELLEŞTİRME TÜRK TARİHİNİN BİLİNMEYEN GERÇEKLERİ BİLİNEN İLK TÜRK KİMDİR? ATATÜRK TÜRK TARİH TEZİNİN TASFİYESİ ve TÜRK İSLAM SENTEZCİLİĞİ ATATÜRK’ÜN HAYALİ; “BOZKURT BAŞLI GÖK BAYRAK”…
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Alanyaspor00
  • 3Antalyaspor00
  • 4Başakşehir FK00
  • 5Beşiktaş00
  • 6Fatih Karagümrük00
  • 7Fenerbahçe00
  • 8Galatasaray00
  • 9Gaziantep FK00
  • 10Giresunspor00
  • 11Hatayspor00
  • 12İstanbulspor00
  • 13Kasımpaşa00
  • 14Kayserispor00
  • 15Konyaspor00
  • 16MKE Ankaragücü00
  • 17Sivasspor00
  • 18Trabzonspor00
  • 19Ümraniyespor00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA